Sytske Sötemann
Turkse poëzie in Nederlandse vertaling
Hollandaca'da Türkçe şiir
Reisgenoten en Wijnschenkers: een kleine selectie
Yunus EMRE
Gazel
Gazel
I Yoldaş olalım ikimiz Gel dosta gidelim gönül Haldaş olalım ikimiz Gel dosta gidelim gönül Kulağız olun sen bana Dutalım dosttan yana Kayıkmagıl öndin sona Gel dosta gidelim gönül Bu dünyaya kanmayalım Fanidir aldanmayalım İkimiz ayrılmayalım Gel dosta gidelim gönül Dünya değildir paydar Aç gözünü canın uyar Olun bize yoldaş ve yar Gel dosta gidelim gönül Bu dünyadan biz göçelim Ol dost iline uçalım Arzu hevesden geçelim Gel dosta gidelim gönül Ölüm haberi gelmedin Ecel yakamız almadın Azrail hamle kılmadın Gel dosta gidelim gönül Gerçek aşıkı görelim Hakkın haberin alalım Aşık Yunus bulalım Gel dosta gidelim gönül
© Yunus EMRE, Dertiende eeuw
I Laat ons beiden reisgenoot zijn Kom naar de vriend laat ons gaan mijn lief Laat ons samen het leven delen Kom naar de vriend laat ons gaan mijn lief Wees jij voor mij onze ogen en oren Laat ons op weg gaan naar de vriend Maak je geen zorgen over eind en begin Kom naar de vriend laat ons gaan mijn lief Laat ons niet in deze wereld geloven De vergankelijke laat ons niet worden misleid Laat ons niet van elkaar scheiden Kom naar de vriend laat ons gaan mijn lief Niet deze wereld is immers eeuwig Doe je ogen open wek je ziel Wees voor ons reisgenoot en geliefde Kom naar de vriend laat ons gaan mijn lief Laat ons deze wereld verlaten Laat ons vliegen naar het rijk van de vriend Laat ons uit hartstocht de aarde ontstijgen Kom naar de vriend laat ons gaan mijn lief Kom voor het doodsbericht ons bereikt Kom voor de dood ons in de kraag grijpt Kom voor de doodsengel zijn aanval doet Kom naar de vriend laat ons gaan mijn lief Laat ons de ware liefde aanschouwen Laat ons het ware bericht vernemen Laat ons de minnaar Yunus vinden Kom naar de vriend laat ons gaan mijn lief
© Sytske Sötemann, 2007
Kadı BURHANEDDİN
Gazel
Gazel
I Şaha senin cemalini göreyim ondan öleyim Susamışam visaline ereyim ondan öleyim Bunca zeman lebin için saçun karanısındayım Ab-ı-hayat kandadır sorayım ondan öleyim Dün gece düşte ben seni benim ile görür idim Bu düşümün tabirini yorayım ondan öleyim Bezm-i ezelde ereli canıma aşkı hüsnünün Erimedim varamadım ereyim ondan öleyim Canım ve aklım ve gönül zülfün içinde yittiler Teşviş eğer omaz ise tarayım ondan öleyim
© Kadı BURHANEDDİN, 14e eeuw
I O heer om jouw gelaat te mogen zien wil ik sterven Ik hunker naar onze versmelting daarom wil ik sterven Gun mij de tijd aan je lippen in het duister van je haar Waar zich de levensbron bevindt daar wil ik sterven Deze nacht droomde ik dat wij verbonden waren De duiding laat zich raden daarom wil ik sterven Sinds jouw schone liefde op het eeuwige feest mijn ziel doordrong Reik ik naar wat ik niet raken kan daarom wil ik sterven Mijn ziel en verstand en hart verloren zich in jouw haren Al zijn die niet verward laat mij ze kammen daarom wil ik sterven
© Sytske Sötemann, 2007
Ahmed PAŞA
Gazel
Gazel
I Nalemi zemzeme-i murg-ı seherden sorasın Dertment olduğumu hasta ciğerden sorasın Gussamın kıssaların yazar iken ahumdan Hameler yandığını name-i terden sorasın Şevkini ruhlarının şem-i kamerden biliben Zevkini leblerinin şehd ve şekerden sorasın Kise-i ömrü tehi ettiğimi yolunda Olacak hak beden kase-i serden sorasın Hak olduğuma inanmaz isen bad-ı saba Ayağı tozu ile geldi seferden sorasın Gözlerim yaşı gibi dilbere ey peyk-i nesim Ne için saldı beni ayn-ı nazardan sorasın Vadi-i hecrde Ahmed kulun üftade garip Cevrler çektiğini devr-i kamerden sorasın
© Ahmed PAŞA, 15e eeuw
I Vraag waarom ik klaag over de vogel van het ochtendgloren Vraag waarom ik lijd aan mijn pijnlijk zieke longen Vraag waarom bij verhalen over het leed van mijn gazelle De schrijvende pennen zich branden aan de brief vol tranen Vraag waarom je lippen van suiker en honing genieten Bewust van het verlangen van je wang naar de maankaars Vraag mij me van de last van het leven te ontdoen op jouw weg Vraag naar mijn schedel als mijn lichaam in de aarde begraven ligt Vraag het de oostenwind als hij terugkomt van zijn reis met stof Aan zijn voeten als je niet gelooft dat ik onder de groene zoden lig Vraag o bode van de lentewind aan mijn hartendief Waarom zij mij als mijn tranen uit haar zicht verdreef In de vallei van ballingschap is je slaaf Ahmed alleen gelaten Vraag aan de maansikkel hoezeer hij heeft geleden
© Sytske Sötemann, 2007
Pir SULTAN ABDAL
Gazel
Gazel
III Dostun bahçesine bir hoyrat girmiş Koru dur hey benli dilber koru dur Gülünü dererken dalını kırmış Kurudur hey benli dilber kurudur Hangi dinden isen ona tapayım Yarın mahşer günü bile kopayım Eğil bir yol ak gerdandan öpeyim Beri dur hey benli dilber beri dur Bu meydanda serilidir postumuz Çok şükür Mevlâ’ya gördük dostumuz Bir gün kara toprak bürür üstümüz Çürüdür hey benli dilber çürüdür Kendisi okur da kendisi yazar Hak hilal kaşına eylemiş nazar Senin akranların cennette gezer Huridir hey benli dilber huridir Pir Sultan Abdal’ım başından başlar İyisini yer de kimini taşlar Bin çiçekten bir kovana bal işler Arıdır hey benli dilber arıdır
© Pir SULTAN ABDAL, 16e eeuw
III Een vlegel is de tuin van de vriend ingegaan Een woud is het daar o lief van mij een woud Terwijl hij de roos plukte brak hij haar tak Verlept is die nu o lief van mij verlept Welk geloof jij ook aanhangt ik zal me bekeren Zelfs als me morgen de dag des oordeels overkomt Laat mij je witte hals een gebogen weg kussen Blijf dicht bij me o lief van mij dicht bij Onze derwisjvacht ligt op dit plein gespreid God zij dank aanschouwden we onze vriend Op een dag bedelft de zwarte aarde ons Verderven zullen we o lief van mij verderven Hij leest zelf en schrijft ook zelf God zegent je maangelijke wenkbrauw Jouw kompanen wandelen in het paradijs Hoeren zijn het o lief van mij hemelse hoeren. Mijn Pir Sultan Abdal hij begint bij het vroegste begin Hij neemt de goede tot zich en stenigt de andere Van duizenden bloemen vult hij een korf honing Als de bijen is hij o lief van mij als de bijen
© Sytske Sötemann, 2007
HAYALİ
Gazel
Gazel
II Ol gün kanı ki gün gibi suzan idim sana Olsan revane saye-i bican idim sana Esrar-i kainata ezel cüradan iken Ben hankah-i aşkta hayran idim sana Ne gülde renk ve bu var idi ne sabada fer Ben gülşeninde bülbül-i nâlân idim sana Sen naz ederdin ehl-i niaza Medine var Ben Kâbe gibi çakgiriban idim sana Şahım Hayali’yim ki cihan lamekân iken Ben bir mekân-i hasta mihman idim sana
© HAYALİ, 16e eeuw
II Op die dag brandde ik bijgevolg als een zon voor jou Waar jij liep was ik als een levenloze schaduw voor jou Terwijl de droesem eeuwig is voor de geheimen van de kosmos Was ik in het convent van de liefde de aanbidder voor jou Hoewel de roos geen kleur had of geur de ochtendwind geen flonkering, Was ik in je rozentuin de klagende nachtegaal voor jou Jij smeekte hun die aan het bidden waren als in Medina Als bij de Kaba reet ik mijn kraag uiteen voor jou Mijn padisjah ik ben Hayali daar de wereld geen plaats bood Was ik te gast op een bijzondere plek uitgelezen voor jou
© Sytske Sötemann, 2007
BAKİ
Gazel
Gazel
I Nam ü nişane kalmadı fasl-i bahardan Düştü çemende berg-i diraht itibardan Eşcar-i bağ hırka-i tecride girdiler Bad-i hazan çemende el aldı çenardan Her yanadan ayağına altın akıp gelir Eşcar-i bağ himmet umar cuybardan Sahn-i çemende durma salınsın saba ile Azadedir nihal bugün berg ü bardan Baki çemende hayli perişan imiş varak Benzer ki bir şikayeti var rüzgardan
© BAKİ, 16e eeuw
I Taal noch teken restte er van het voorjaarsschoon Op het gazon viel het blad uit de gratie van de boom De bomen omhingen zich met mantels in derwisjtrant De herfstwind nam op het gazon de plataan bij de hand Van alle zijden stroomt het goud toe rond de voeten Van de bomen die hulp van de beek graag begroeten Laat op het gazon de vandaag van blad en vrucht Bevrijde twijg blijven wiegen in de ochtendlucht Baki op het gazon zijn de bladeren de verwarring nabij Als doen zij hun beklag over de wind en het getij
© Sytske Sötemann, 2007
KARACAOĞLAN
Gazel
Gazel
III Dinleyen ağalar zamane azgın Yiğidin başında döner bir kuzgun Tohumu almış da tarlası bozgun Yiğit de neylesin dayı olmayınca Söylerim söylerim sözümden almaz N’edeyim ldir halimden bilmez Bu dostluğun senin boyuna sürmez Anadan atadan soy olmayınca Amana da deli gönül amana Kalmadı eyi gün devr-i zamana Cevheri de denk ettiler samana Yük mastını bulmaz tay olmayınca Karacaoğlan der ki yiğitler öğer Açılmış meyvenin dalını eğer Güzelin kıymatı bin altı değer N’etmeli güzeli huy olmayınca
© KARACAOĞLAN, 17e eeuw
III Heren die luisteren zijn door de jaren heen zeldzaam In het hoofd van de held cirkelt een raaf De wilde vlucht heeft het zaad en de aarde vernield Wat staat de held te doen zonder zijn beschermheer Ik zeg het altijd al hij gelooft me niet op mijn woord Waar ik ben in overgave daar weet hij niet van Deze vriendschap duurt niet je hele leven Als je niet van je vader en moeder afstamt Voor de minnaar is het dwaze hart voor de geliefde Er bleef geen goede dag over in de loop der tijd Toen verpakten ze het stof in het stro Als er geen baal is gebruikt men geen lastdier Karacaoğlan zegt dat hij de helden prijst Hij buigt de tak van de rijpe vrucht De waarde van de schoonheid valt niet te wegen Zonder geestdrift bezit niemand schoonheid
© Sytske Sötemann, 2007
Fıtnat HANIM
Cemre
Raadsel
Ol nedir kim üç birader her zaman Birbiri ardınca olmuştur revan Yılda bir kerre gelirler aleme Maktemiyle kesb-i feyz eyler cihan Kimseler görmüş değildir yüzleri İsmi vardır cismi amma ki nihan Birisi oldu havaya munkalip Birisi ab içre tuttu aşiyan Gördü bulmuş her birisi yerlerin Biri eyledi haki mekân Serleri üç paları beş onların Kıl tefekkür eyledim sana beyan
© Fıtnat HANIM, 18e eeuw
Ra ra wie zijn dit: Drie broers komen Altijd een voor een achter elkaar aan Een maal per jaar bezoeken zij de wereld Dan valt de hele aarde overvloed ten deel Niemand heeft ooit hun gezicht gezien een naam Hebben zij wel maar hun lichaam is onzichtbaar Een van hen verandert met het weer Een ander bouwt zich een nest van water Hij ziet dat er voor ieder een plekje is De derde kiest als woonplaats de aarde Van hun hoofden zijn er drie van hun voeten vijf Denk na over wat ik heb verteld en zeg wie zij zijn
© Sytske Sötemann, 2007